Universitas Anna Rudek-Śmiechowska Władysław Teodor Benda. Życie i twórczość polsko-amerykańskiego ilustratora i twórcy masek

Władysław Teodor Benda (1873-1948) był ilustratorem, twórcą masek teatralnych, malarzem, projektantem, pisarzem, aktorem i społecznikiem. Stał się jednym z ważniejszych członków nowojorskiej bohemy. Przyjaźnił się ze światowej sławy rysownikami i znanymi wydawcami, przedstawicielami amerykańskiej Polonii oraz gwiazdami broadwayowskich rewii. Jego nazwisko - jako jedynego Polaka - zaliczane jest do kręgu najsłynniejszych twórców ,,Złotej Ery Ilustracji Amerykańskiej". Zatrudniany był przez największych magnatów rynku prasowego, w tym przez samego Williama Randolpha Hearsta.

Jego rysunki ukazywały się na łamach czołowych czasopism, takich jak: ,,Cosmopolitan", ,,Hearst's International", ,,McClure's", ,,Scribner's". Ilustrował dzieła m. in. Willi Cather, Jacka Londona, Saksa Rohmera. Z sukcesem tworzył maski, które zyskały uznanie w teatrach na całym świecie.

Do dzisiaj teatrolodzy bazują na jego teoriach dotyczących pantomimy i tańca. Autorka monografii żywo i interesująco ukazuje biografię wybitnego polsko-amerykańskiego artysty, przedstawia kulisy pracy ilustratorskiej, a także podejmuje próbę interpretacji jego twórczości na tle kultury oraz sztuki Stanów Zjednoczonych i Polski. ,,Ta i podobne prace monograficzne, po publikacji Szymona Bojki (Z polskim rodowodem. Artyści polscy i amerykańscy polskiego pochodzenia..., 2007), będą w przyszłości podstawą do opracowań podsumowujących i syntetyzujących obszary zjawisk, które w moim przekonaniu są chyba najciekawsze w tyglu wielonarodowościowego artystycznego środowiska artystycznego w USA - to jest rzeczywistego oddziaływania lub nie twórczości artystów polskich i polskiego pochodzenia na sztukę amerykańską, ale również wpływu amerykańskiej plastyki na dzieła twórców przybywających do Stanów Zjednoczonych" prof. dr hab. Jan W. Sienkiewicz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika ,,Książka jest pionierską w swoim temacie. Jest ważnym głosem uzupełniającym wiedzę w dziedzinie dokumentacji oraz analizy sztuki tworzonej przez Polaków w Stanach Zjednoczonych.

Publikacja porusza jeszcze inne, niezbyt popularne tematy, jak: polscy artyści w Ameryce, ilustracja i jej autorzy oraz maski - traktowane raczej jak element przynależny etnografii czy teatrologii, a nie forma sztuki dekoracyjnej" prof. dr hab. Andrzej K. Olszewski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Anna Rudek-Śmiechowska - historyk sztuki, publicystka. Absolwentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2006). Doktorat obroniła na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika (2014).

Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku (2009). Autorka wielu artykułów naukowych i prasowych (,,Archiwum Emigracji", ,,Art & Business", ,,Gazeta Antykwaryczna", ,,Nowy Dziennik") oraz tekstów do katalogów wystaw artystycznych. Kuratorka ekspozycji (m.in. ,,Jan Lebenstein. In memoriam", Galerii Roi Dore, Paryż 2014; ,,Zaczarowana rzeczywistość", Miesiąc Fotografii, Paryż 2012; ,,Bruk. Natura. Emocje", Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego, Warka 2008). Zajmuje się badaniem polskiego życia artystycznego w Stanach Zjednoczonych, głównie w XX wieku, a także wpływem narzędzi marketingowych na twórczość artystyczną oraz budowanie estetyki i potrzeb jej odbiorców.