Cyfryzacja i problematyka jej wpływu na przedsiębiorstwo są przedmiotem ożywionych debat zarówno w obszarze strategicznych oraz taktycznych, jak i operacyjnych decyzji w przedsiębiorstwach. Obecnie jest również przedmiotem dyskusji podczas konferencji naukowych bądź branżowych organizowanych z myślą o przedstawicielach różnorodnych sektorów gospodarki. Prezentowane podejścia mają odmienną perspektywę i posługują się różnymi skalami oceny wpływu cyfryzacji na prowadzenie działalności gospodarczej. Niewątpliwie wspólnym mianownikiem dla owych debat są technologie, szczególnie technologie cyfrowe - traktowane jako kombinacja informacji, przetwarzania, komunikacji i technologii. Ich zastosowanie (bądź zaniechanie zastosowania) wpływa bowiem na podmioty gospodarcze z różnym natężeniem i skutkiem, zmieniając na naszych oczach współczesny wymiar zarządzania przedsiębiorstwem.
Fakt ten rzutuje jednocześnie na potrzebę rewizji dotychczasowego podejścia do sposobu i zakresu poszerzania wiedzy w ramach nauk o przedsiębiorstwie. Należy podkreślić, że technologie informatyczne (information technology, IT) wywierają wpływ na zarządzanie podmiotami już od około sześćdziesięciu lat. Na początku ich wykorzystanie było bardzo kosztowne i w związku z tym dostępne tylko niewielkiej grupie firm. Stopniowo zastosowanie technologii informatycznych upowszechniło się również w małych i średnich przedsiębiorstwach. W latach 80.
XX wieku komputery osobiste były już dostępne niemal we wszystkich z nich. Szybko zaczęto je wykorzystywać również w gospodarstwach domowych, co wiązało się z początkiem demokratyzacji dostępu do technologii informatycznych . Kolejnym ważnym krokiem był dostęp do internetu i usieciowienie przedsiębiorstw, które zyskały możliwość łatwego wejścia na nowe rynki zbytu czy pozyskania nowych segmentów klientów. W dalszym etapie wywierania wpływu technologii informatycznych na zarządzanie przedsiębiorstwem istotne stało się pojawienie się i powszechne używanie telefonów komórkowych. Pozwoliło to klientom i firmom na bezpośredni kontakt w czasie rzeczywistym bez względu na miejsce przebywania.
Na strukturę dzisiejszego rynku technologii informatycznych i komunikacyjnych (Information and Communication Technology, ICT) znaczący wpływ miało sześć technologicznych zmian, tj. : zastąpienie technologii analogowych - cyfrowymi (cyfryzacja), zastąpienie głosu - danymi, zastąpienie komutacji obwodów - komutacją pakietów, zastąpienie łączy wąskopasmowych - szerokopasmowymi, migracja inteligencji od rdzenia do krawędzi sieci, rosnąca rola łączy bezprzewodowych. W efekcie rozwoju wykorzystywania możliwości ICT powstały i błyskawicznie upowszechniły się rozwiązania wspomagające zarówno obszar zarządzania podmiotami gospodarczymi, sektorem publicznym, jak również życiem prywatnym. Do najważniejszych w tej sferze należą sieci społecznościowe (social media), usługi mobilne (mobile), zaawansowana analityka biznesowa (Big Data Analitics) i chmura obliczeniowa (cloud computing)4. Te cztery filary cyfrowych technologii (social, moblie, analitics, cloud - SMAC) stały się punktem odniesienia do rozwoju biznesu opartego o cyfryzację .
Technologie informatyczne są stałym elementem realizacji procesów biznesowych i w zasadzie niemożliwym jest oddzielenie od nich IT . Jednakże obecnie rozwijające się technologie cyfrowe pozwalają przedsiębiorstwom na zupełnie inny wymiar realizacji owych procesów biznesowych. Umożliwiają one organizacjom $73towarzyszenie" konsumentowi w zasadzie w każdym obszarze jego życia, coraz częściej bez jego wiedzy czy wręcz w ogóle bez zaangażowania ludzi. Dzięki postępowi technologicznemu przedsiębiorcy zyskują zasoby o niedostępnym dotychczas potencjale. Unikatową kompetencją staje się zatem umiejętność zbudowania takiej konfiguracji tych zasobów, która pozwoli na utrzymanie przewagi konkurencyjnej najdłużej jak to możliwe.
Kumulacja zjawisk w otoczeniu gospodarczym związanych z dostępnością ICT prowadzi do rozwoju tzw. czwartej ery zmian. Jest ona napędzana wzrostem potrzeby łączności, orientacją na usługi, wykorzystywaniem zaawansowanych technologii w materiałach i procesach bizesowych, rozwojem zaawansowanych sieci współpracy oraz rozwojem sieci połączonych zaawansowanych urządzeń produkcyjnych sterowanych przez komputery, które łączą środowisko cyfrowe z fizycznym (tworząc systemy cyber-fizyczne). Zmiany te obejmują całe sieci popytu, od producentów surowców po konsumentów we wszystkich kierunkach przepływu towarów (jak również informacji i pieniędzy), wpływając na każdą sferę prowadzenia działalności gospodarczej . Elementem należącym do tzw.
czwartej rewolucji przemysłowej (Fourth Industrial Revolution) jest koncepcja Przemysłu 4. 0, która wiąże się z następującymi trzema zjawiskami silnie wpływającymi na współczesne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem : powszechną cyfryzacją i zapewnieniem stałego porozumiewania się między sobą osób, osób z urządzeniami oraz urządzeń między sobą (machine-to-ma- chine, M2M), wzrostem wdrażanych innowacji o wywrotowym charakterze (disruptive innovations) pozwalających na skokowe zwiększanie efektywności funkcjonowania systemu społeczno-gospodarczego, rozwojem maszyn zdolnych do autonomicznego funkcjonowania dzięki wykorzystywaniu sztucznej inteligencji (artificial intelligence, AI). Wyniki analiz OECD pokazują, że nowe technologie cyfrowe wpływają na wydajność prowadzenia działalności w zróżnicowany sposób. Na przykład w obrębie działań produkcyjnych zauważono, że :
Roboty znacznie zwiększyły produktywność linii montażowych w przemyśle motoryzacyjnym (jak również w innych sektorach gospodarki). Jest to efekt większej prędkości, siły, precyzji i konsekwencji w porównaniu z jakością pracy pracowników. Połączenie czujników, analityka Big Data (dużych zbiorów danych), przetwarzanie w chmurze i Internet rzeczy (Internet of Things, IoT) umożliwiają wprowadzanie samosterujących maszyn zwiększających wydajność organizacji. Takie rozwiązania funkcjonują jako systemy inteligentne i coraz rzadziej wymagają stałej kontroli pracownika. Czujniki, sztuczna inteligencja i komunikacja typu M2M ograniczyły liczbę kosztownych przestoi, a w przyszłości zmniejszy liczbę zakłoceń w ciągłości produkcji spowodowanych awariami.
Drukowanie 3D i 4D eliminuje potrzebę montażu na niektórych etapach produkcji poprzez drukowanie już zmontowanych elementów. Postępy w dziedzinie nauki o materiałach i technologii informatycznej pozwolą na opracowywanie nowych rozwiązań materiałów w oparciu o symulacje. Skróci to czas i koszty, ponieważ firmy nie będą musiały wykonywać kilkukrotnie testów i analiz.
