W latach 1945–1989 rządcami diecezji warmińskiej byli kolejno: ks. Teodor Bensch (1945–1951), ks. Wojciech Zink (1951–1953), ks. Stefan Biskupski (1953–1956), bp Tomasz Wilczyński (1956–1965), bp Józef Drzazga (1965–1978), bp Józef Glemp (1979–1981), bp Jan Obłąk (1981–1985) i bp Edmund Piszcz (1985–1989).
W książce starano się przedstawić ich reakcje na kluczowe decyzje władz państwowych godzące w działalność Kościoła oraz wydarzenia istotne dla relacji państwo-Kościół. Opisano stosunek biskupów do ruchu „księży patriotów” oraz organizacji katolickich kontrolowanych przez władze. Odtworzono przede wszystkim charakter korespondencji i rozmów prowadzonych z przedstawicielami aparatu partyjno-państwowego. Scharakteryzowano ponadto relacje rządców diecezji z działaczami NSZZ „Solidarność” i innych struktur opozycyjnych wobec komunistów.
Wiele uwagi poświęcono stosunkowi biskupów do przełomowych wydarzeń o znaczeniu ogólnopolskim, takich jak protesty robotnicze w grudniu 1970 r.
