Spisek, czyli kto nam wszczepia czipy i inne popie***one teorie

Tom Phillips (LUDZIE. Krótka historia o tym, jak spiep***liœmy wszystko, PRAWDA. Krótka historia wciskania kitu) i Jonn Elledge (Prawie wszystko dla zabieganych) ³¹cz¹ si³y, by zdemaskowaæ najwiêksze teorie spiskowe w dziejach ludzkoœci – i doradzaj¹ nam, jak im nie ulec. Od satanistycznej paniki po ruch antyszczepionkowy – wiara w to, ¿e jesteœmy celowo ok³amywani (i ¿eby oddaæ sprawiedliwoœæ: czasami rzeczywiœcie jesteœmy!), zawsze le¿a³a w naszej naturze. Ale nawet jeœli teorie spiskowe mog¹ byæ niez³ym tematem do ¿artów podczas rodzinnych spotkañ (wujka foliarza raczej nikt nie traktuje powa¿nie), to nie zdajemy sobie sprawy, jak wielkie szkody mog¹ wyrz¹dziæ, kiedy ewoluuj¹, wymykaj¹ siê spod kontroli i zaczynaj¹ ¿yæ w³asnym ¿yciem. W Spisku Tom Phillips i Jonn Elledge zabieraj¹ nas w fascynuj¹c¹, odkrywcz¹ i przezabawn¹ podró¿ przez stare i nowe teorie spiskowe, by spróbowaæ odpowiedzieæ na wa¿ne pytanie: czy jesteœmy jeszcze w stanie wylogowaæ siê z forów dyskusyjnych opanowanych przez QAnon i znów zacz¹æ ufaæ twardym dowodom? Nie ma w¹tpliwoœci, ¿e teorie spiskowe – element si³y napêdowej ataku na Kapitol – by³y wytworem dzisiejszych czasów, stworzonym przez ekstremistów z 4chan, spopularyzowanym przez YouTube’a oraz Facebooka i zainicjowanym przez samego prezydenta, który rz¹dzi³ za poœrednictwem tweetów, a informacje czerpa³ z kablówki.

I w ci¹gu ostatnich kilku lat niekiedy mog³o siê zdawaæ, ¿e teorie spiskowe odgrywaj¹ wiêksz¹ ni¿ kiedykolwiek rolê w polityce œwiatowej. Media spo³ecznoœciowe u³atwi³y ich propagowanie, a algorytmy zaprojektowane w taki sposób, by ludzie nie przestawali klikaæ albo ogl¹daæ filmików, sta³y siê pasami transmisyjnymi, które przenosz¹ u¿ytkowników w kierunku bardziej radykalnych treœci viralowych. (…) Jeœli teorie spiskowe s¹ wszêdzie wokó³ nas i nikt nie jest odporny na wiarê w nie; jeœli czasami spiski s¹ prawdziwe, a rzeczywistoœæ mo¿e wydawaæ siê równie zwariowana jak najdziksze marzenia youtubera – sk¹d mo¿ecie wiedzieæ, czy patrzycie na zmyœlon¹ teoriê spiskow¹, czy na prawdziwy spisek? Nie mo¿emy udzieliæ jednoznacznej odpowiedzi. Mo¿emy jednak podsun¹æ kilka pytañ, które warto sobie zadaæ. Nie tworz¹ niezawodnego zestawu zasad, jak rozpoznawaæ bzdury, ale s¹ przydatnym przewodnikiem, jak sprawdziæ w³asne myœlenie i – miejmy nadziejê – unikn¹æ wpadniêcia do króliczej nory.

Jeœli zrozumiemy teorie spiskowe, to mo¿e – tylko mo¿e – wyjdziemy z króliczej nory. Tom Phillips i Jonn Elledge, Spisek, czyli kto nam wszczepia czipy i inne popie***one teorie – fragmenty Tom Phillips Dziennikarz i komik mieszkaj¹cy w Londynie. Wydawca serwisu Full Fact, nale¿¹cego do wiod¹cej brytyjskiej niezale¿nej organizacji zajmuj¹cej siê sprawdzaniem autentycznoœci informacji zamieszczanych w internecie. By³ dyrektorem wydawniczym brytyjskiej wersji serwisu BuzzFeed, gdzie dzieli³ czas miêdzy bardzo powa¿ne relacjonowanie powa¿nych spraw. . . i robienie zupe³nie niepowa¿nych ¿artów.

Nale¿a³ do grupy komediowej, pracowa³ w telewizji i w Parlamencie, a nawet za³o¿y³ gazetê (fatalna pora¿ka!). Studiowa³ archeologiê i antropologiê, a tak¿e historiê i filozofiê nauki w Cambridge – i jest mi³o zaskoczony, ¿e przy pisaniu tej ksi¹¿ki skorzysta³ z wiedzy zdobytej na wszystkich tych kierunkach. Pierwsza ksi¹¿ka Toma, LUDZIE. Krótka historia o tym, jak spieprzyliœmy wszystko, ukaza³a siê w 2018 roku i zosta³a przet³umaczona na 30 jêzyków. Druga, PRAWDA.

Krótka historia wciskania kitu, bawi i uczy czytelników ju¿ w 20 krajach. Jonn Elledge Regularny wspó³pracownik czasopism „Big Issue” i „New Statesman”, pisuje tak¿e do „Guardiana” oraz „Wired”. Autor cotygodniowego „Newslettera o (prawie) wszystkim”. Wczeœniej pracowa³ jako zastêpca redaktora naczelnego tygodnika „New Statesman”, a do jego osi¹gniêæ na tym stanowisku nale¿y powo³anie do ¿ycia i redagowanie strony internetowej CityMetric poœwiêconej urbanistyce , prowadzenie podcastu Skylines oraz napisanie wielu zaanga¿owanych i pe³nych oburzenia felietonów na temat kryzysu mieszkaniowego. Elledge mieszka na londyñskim East Endzie i rozmyœlaniom o konsekwencjach wyboru nazw dla stacji metra poœwiêca prawdopodobnie wiêcej czasu, ni¿ pozwala na to zdrowy rozs¹dek.

Osza³amiaj¹ca ksi¹¿ka! Phillips i Elledge ostrzegaj¹ przed zgubnymi skutkami teorii spiskowych – œwietnie siê przy tym bawi¹c i rozœmieszaj¹c czytelników do ³ez. „The Times”