Impuls Metodyka procesu resocjalizacji w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych Michał Kranc

W niniejszej publikacji zajeto się procesem resocjalizacji realizowanym w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych (MOW) typu wychowawczo-resocjalizacyjnego. Niedostosowanie społeczne wychowanków tych ośrodków prowadzi do konieczności stosowania oddziaływań resocjalizacyjnych zgodnie z przesłankami teoretycznymi procesu resocjalizacji. Eliminowanie zachowań antagonistyczno-destruktywnych powinno się odbywać poprzez oddziaływania psychokorekcyjne i psychoterapeutyczne. Takie działania mają za zadanie spowodowanie u jednostek nieprzystosowanych społecznie przemian w sferze motywacji i postaw z destruktywnych na konstruktywne, pożytecznych jednostkowo i społecznie. Wymaga to - oprócz realizacji działań opiekuńczo-wychowawczych - realizacji specjalistycznych zajęć reedukacyjnych w zakresie terapii, psychoedukacji, a także socjoterapii.

[...] Podjęcie przez Autora tej problematyki badawczej wynika z wyraźnego braku w prowadzonych badaniach naukowych ewaluacji pracy resocjalizacyjnej z młodzieżą niedostosowaną społecznie i umieszczaną w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Mowa o takiej ewaluacji, która umożliwiłaby formułowanie nowych, skutecznych form i metod pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie w systemie instytucjonalnym. Wprawdzie wiele się mówi o nowych metodach pracy z rodzinami patologicznymi oraz o programach oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych wobec młodzieży niedostosowanej społecznie, lecz nie przeprowadzono badań ujmujących aktualne uwarunkowania środowiskowe i metodyczne w pracy z wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Osobistym źródłem zainteresowań Autora poruszaną problematyką są włas­ne doświadczenia z pracy w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W wyniku obserwacji jako wychowawcy oraz opinii wyrażanych przez innych nauczycieli, wychowawców nasuwa się potrzeba usystematyzowania metodyki pracy resocjalizacyjnej z nieletnimi niedostosowanymi społecznie.

Niewykluczone, że zaprezentowana analiza metod procesu resocjalizacji oraz próba ich usystematyzowania unaoczni każdemu pedagogowi resocjalizacji, z jak szerokim spektrum metodycznym mamy do czynienia we współczesnej praktyce resocjalizacyjnej. Wiedza ta może posłużyć w trafnym doborze metod pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie nie tylko w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, lecz także w innych placówkach zajmujących się resocjalizacją nieletnich. W toku zrealizowanych badań naukowych Autor przeanalizował realizację powyższych komponentów procesu resocjalizacji w praktyce młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Przeprowadzone badania miały na celu dostarczenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jaka jest struktura i dynamika przyczyn umieszczania objętych badaniami wychowanków w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych$95 2.

Jakie są przejawy indywidualizacji oddziaływań opiekuńczych wobec wychowanków objętych badaniami$96 3. Jakie są przejawy indywidualizacji specjalnych oddziaływań wychowawczych wobec wychowanków objętych badaniami$97 4. Jakie są przejawy indywidualizacji oddziaływań terapeutycznych wobec wychowanków objętych badaniami$98 Aby uzyskać odpowiedzi na postawione pytania, posłużono się metodą sondażu diagnostycznego przy użyciu takich technik badawczych, jak: kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji, kwestionariusz obserwacji warunków organizacyjnych, analiza dokumentów - akt osobowych wychowanków.